Viên chức được quản lý theo vị trí, đánh giá bằng hiệu quả

Quản lý theo vị trí việc làm, đánh giá bằng kết quả đầu ra, mở rộng quyền tham gia hoạt động ngoài công lập và siết chặt cơ chế sàng lọc là những thay đổi lớn với đội ngũ viên chức.

Luật Viên chức (sửa đổi) được Quốc hội thông qua tại kỳ họp 10 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật thay đổi cách thức quản lý viên chức từ mô hình chủ yếu dựa vào ngạch, bậc, thâm niên và tính ổn định của biên chế sang quản lý theo vị trí việc làm, năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Theo luật mới, viên chức không còn được quản lý chủ yếu theo đầu vào mà được đặt trong một hệ quy chiếu dựa trên giá trị công việc cụ thể. Việc tuyển dụng, bố trí, đánh giá, đào tạo, trả lương và sàng lọc đều gắn với vị trí việc làm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Thu nhập và cơ hội nghề nghiệp của viên chức được xác định trực tiếp thông qua kết quả công việc, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thâm niên hay tính ổn định của biên chế.

Các nhóm chính sách lớn trong luật định hướng mở rộng quyền cho viên chức, đồng thời thiết lập các cơ chế ràng buộc trách nhiệm và sàng lọc chặt chẽ hơn trong quá trình sử dụng đội ngũ này.

Quản lý viên chức theo vị trí việc làm

Thay đổi mang tính nền tảng nhất của Luật Viên chức (sửa đổi) là quản lý viên chức trên cơ sở vị trí việc làm trong toàn bộ quá trình sử dụng, từ tuyển dụng, bố trí, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng đến trả lương và chấm dứt hợp đồng. Cách tiếp cận này cho phép Nhà nước quản lý viên chức dựa trên giá trị công việc cụ thể mà mỗi người đảm nhiệm.

Theo quy định mới, mỗi viên chức phải gắn với một vị trí việc làm xác định, có tên gọi, bản mô tả công việc, phạm vi trách nhiệm và khung năng lực rõ ràng. Viên chức được tuyển dụng để làm gì, chịu trách nhiệm đến đâu và phải tạo ra sản phẩm đầu ra như thế nào đều được xác định cụ thể ngay từ đầu.

Điều này kéo theo thay đổi trong cách sử dụng và đánh giá viên chức. Viên chức không còn được đặt trong trạng thái biên chế ổn định theo nghĩa cứng, mà phải đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm trong suốt quá trình công tác. Trường hợp làm việc không đúng vị trí, không đáp ứng yêu cầu chuyên môn hoặc không hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian dài, viên chức có thể bị điều chỉnh vị trí việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng.

Luật sửa đổi đồng thời làm rõ và hoàn thiện chế độ hợp đồng làm việc, bảo đảm thống nhất và tiệm cận hơn với Bộ luật Lao động. Các quy định về đơn phương chấm dứt hợp đồng, chấm dứt hợp đồng do không đáp ứng yêu cầu công việc được cụ thể hóa, làm rõ quyền và nghĩa vụ của cả viên chức và đơn vị sự nghiệp công lập. Hợp đồng làm việc được xác lập trên cơ sở thỏa thuận hai bên và gắn với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Viên chức được bảo đảm rõ hơn quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, được pháp luật bảo vệ trong quan hệ lao động và được hưởng các chế độ thôi việc, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định chung. Tuy nhiên luật cho phép đơn vị sự nghiệp công lập chấm dứt hợp đồng với viên chức bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm.

Nhân viên hỗ trợ người dân tại Trung tâm phục vụ hành chính công Hà Nội. Ảnh: Tùng Đinh
 

Kết quả công việc là thước đo

Luật mới thiết kế lại toàn bộ cơ chế đánh giá viên chức theo hướng thường xuyên, liên tục, đa chiều và có tiêu chí định lượng, thay cho cách đánh giá chủ yếu mang tính hình thức, nặng cảm tính như trước. Với cơ chế này, đánh giá không còn là bước xếp loại cho đủ thủ tục mà trở thành căn cứ chi phối các quyết định quan trọng như trả lương, thưởng, đào tạo, bổ nhiệm và cả việc chấm dứt hợp đồng.

Viên chức không hoàn thành nhiệm vụ có thể bị bố trí công việc ở trình độ thấp hơn hoặc bị chấm dứt hợp đồng. Điểm thay đổi nằm ở chỗ viên chức phải chứng minh năng lực bằng sản phẩm đầu ra: chất lượng công việc, tiến độ thực hiện, mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và thái độ phục vụ người dân. Nếu không thích ứng, rủi ro không chỉ là mất phần thu nhập tăng thêm mà có thể dẫn tới mất vị trí việc làm.

Cơ chế xếp loại cũng được siết lại bằng quy định khống chế tỷ lệ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, gắn với tỷ lệ đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trừ trường hợp có thành tích đặc biệt. Điều này khiến danh hiệu hoàn thành xuất sắc trở thành mức đánh giá "khan" hơn, chỉ dành cho người tạo ra kết quả nổi trội, có đóng góp cụ thể, đo đếm được, thay vì luân phiên hay dựa vào cảm tính.

Song song với đó, kỷ luật được liên thông trực tiếp với kết quả đánh giá chất lượng. Viên chức bị kỷ luật đảng hoặc kỷ luật hành chính trong năm đánh giá sẽ bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ, trừ trường hợp đặc biệt được luật hóa. Hệ quả là kỷ luật không còn dừng ở xử lý nội bộ, mà kéo theo tác động rõ rệt tới thu nhập, cơ hội nghề nghiệp, thăng tiến và khả năng tiếp tục làm việc.

Cách thiết kế này tạo sức ép thay đổi hành vi làm việc theo hướng thực chất hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu viên chức phải tuân thủ kỷ luật công vụ và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trong suốt quá trình công tác.

"Mở cửa" cho viên chức được làm giàu bằng năng lực, trí tuệ

Một thay đổi khác của Luật Viên chức sửa đổi là cho phép viên chức được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập, với điều kiện không vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật chuyên ngành và không phát sinh xung đột lợi ích.

Quy định này xác định viên chức là nguồn lực trí tuệ có thể tham gia vào các hoạt động dịch vụ, khoa học, giáo dục và y tế ngoài khu vực công. Viên chức có thêm cơ hội hợp pháp để gia tăng thu nhập, phát triển nghề nghiệp và phát huy giá trị chuyên môn ngoài đơn vị sự nghiệp công lập. Chính sách này góp phần thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ công, tận dụng tri thức và kinh nghiệm của đội ngũ viên chức, qua đó giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.

Quyền được mở rộng đi kèm với yêu cầu ràng buộc chặt chẽ hơn. Viên chức chỉ được tham gia các hoạt động ngoài khu vực công khi không xung đột lợi ích và không ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị công tác. Việc hoàn thành nhiệm vụ tại đơn vị sự nghiệp công lập vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Chính phủ sẽ quy định cụ thể các điều kiện thực hiện. Viên chức phải thực hiện theo đúng thẩm quyền, khai báo rõ vai trò, phạm vi tham gia và chứng minh không có xung đột lợi ích với nhiệm vụ công, hướng tới cơ chế minh bạch trong hoạt động nghề nghiệp.

Luật Viên chức sửa đổi cũng thiết lập cơ chế liên thông nguồn nhân lực giữa khu vực công và khu vực tư, cho phép thu hút chuyên gia, nhà khoa học, người có năng lực đặc biệt vào làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Cơ chế này tạo điều kiện để khu vực sự nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao.

Với các chính sách mới, môi trường làm việc trong khu vực công trở nên cạnh tranh hơn. Viên chức đang công tác không còn ở vị thế được ưu tiên, mà phải cạnh tranh bằng năng lực thực chất với nguồn nhân lực từ bên ngoài. Điều này đặt ra yêu cầu viên chức phải thường xuyên học tập, cập nhật kỹ năng, nhất là năng lực số, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với công nghệ. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu, viên chức có thể bị thu hẹp cơ hội thăng tiến hoặc điều chỉnh sang vị trí việc làm thấp hơn.

Theo VNE

Link: https://vnexpress.net/vien-chuc-duoc-quan-ly-theo-vi-tri-danh-gia-bang-hieu-qua-4994776.html

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Xem nhiều nhất

Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi, tiếp xúc song phương với lãnh đạo nhiều nước

Tin trong nước 1 ngày trước

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Australia Anthony Albanese (Ảnh: Dương Giang/TTXVN).Ngày 15/11, trong khuôn khổ tham dự các hoạt động của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc gặp song phương và trao đổi với các nhà lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia.Tại các cuộc gặp, Thủ tướng và lãnh đạo các nước trao đổi về những bước phát triển trong quan hệ song phương và các công việc cần thúc đẩy trong thời gian tới để tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ cùng phát triển.Tại cuộc gặp Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trân trọng chuyển tới Tổng thống lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao Việt Nam.Chúc mừng Tổng thống Lula da Silva tái đắc cử nhiệm kỳ 2027-2031, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Brazil, một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại Mỹ Latinh.Trên cơ sở những bước phát triển của quan hệ hai nước thời gian qua, Thủ tướng mong Tổng thống Lula da Silva và Chính phủ Brazil tiếp tục quan tâm thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Brazil trong nhiệm kỳ mới.Tổng thống Lula da Silva bày tỏ vui mừng gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng và nhắc lại những ấn tượng tốt đẹp về đất nước, con người Việt Nam, cũng như về các cuộc trao đổi cấp cao giữa hai nước thời gian qua.Tổng thống khẳng định Brazil coi trọng quan hệ với Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp để đưa quan hệ đối tác chiến lược ngày càng đi vào chiều sâu.Hai nhà lãnh đạo đánh giá cao những bước tiến trong quan hệ song phương kể từ khi Việt Nam và Brazil nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 11/2024.Để tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa hai nước, hai nhà lãnh đạo nhất trí đẩy mạnh triển khai Kế hoạch Hành động giai đoạn 2025-2030, chú trọng thực hiện hiệu quả các nội dung hai bên đã thống nhất.Tại cuộc gặp Thủ tướng Canada Mark Carney, hai Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa của việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Canada lên đối tác chiến lược nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada tháng 9/2026, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm mức và độ gắn kết cao hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Canada Mark Carney (Ảnh: TTXVN).Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ Việt Nam đang chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai các kết quả của chuyến thăm. Thủ tướng đề nghị hai bên sớm cụ thể hóa các cam kết đã đạt được thành những chương trình, dự án hợp tác cụ thể. Trong quá trình triển khai, các chương trình, dự án cần có tiến độ rõ ràng và hướng tới những kết quả thiết thực cho quan hệ hai nước.Thủ tướng Mark Carney khẳng định Canada coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam. Thủ tướng Canada nhất trí hai bên cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện các thỏa thuận cấp cao, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực cùng ưu tiên và có thế mạnh.Hai Thủ tướng nhất trí giao Bộ Ngoại giao hai nước phối hợp đẩy nhanh việc triển khai Kế hoạch Hành động về quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada.Tại các cuộc trao đổi với Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, trong không khí thân tình và cởi mở, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các nhà lãnh đạo chia sẻ về tình hình mỗi nước, những ưu tiên phát triển, các vấn đề quan tâm chung, những cơ hội và thách thức trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều chuyển động mới.Trên nền tảng quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các nhà lãnh đạo trao đổi về những định hướng nhằm tăng cường hợp tác, nhất là trong các lĩnh vực kết nối hạ tầng, năng lượng, hợp tác điện, chuyển đổi số và những lĩnh vực tiềm năng khác.Các cuộc trao đổi cũng đề cập đến những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai hợp tác, sự khác biệt về điều kiện và nhu cầu phát triển của mỗi nước, cũng như cách thức cùng tìm kiếm giải pháp phù hợp, tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho việc triển khai các chương trình, dự án hợp tác.Các cuộc gặp đã góp phần vun đắp tình hữu nghị, tăng cường sự gắn bó và tin cậy giữa các nước thành viên, tạo thêm nền tảng thuận lợi cho hợp tác và phối hợp trong ASEAN, hướng tới một Cộng đồng ASEAN ngày càng gắn kết, phát triển và mang lại những lợi ích thiết thực cho người dân.Tại cuộc gặp người đồng cấp Australia Anthony Albanese, Thủ tướng Lê Minh Hưng cảm ơn Chính phủ và nhân dân Australia đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sự đón tiếp trọng thị, chu đáo trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia tháng 8/2026.Nhấn mạnh chuyến thăm đã tạo thêm động lực và định hướng mới cho quan hệ hai nước, Thủ tướng cho biết Chính phủ Việt Nam đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai những kết quả đạt được.Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Australia Anthony Albanese (Ảnh: Dương Giang/TTXVN).Thủ tướng Anthony Albanese đánh giá cao tinh thần khẩn trương của Việt Nam, cho rằng việc sớm đưa các thỏa thuận vào thực hiện sẽ giúp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia phát triển ngày càng thực chất.Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ mong muốn hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường lòng tin chiến lược; trân trọng mời Thủ tướng Anthony Albanese sớm thăm lại Việt Nam, dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) 2027 và cử lãnh đạo Australia tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 4.Thủ tướng Australia cảm ơn lời mời, khẳng định Australia luôn sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ và ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm thành công vai trò nước chủ nhà APEC 2027.Trao đổi về hợp tác kinh tế, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên cùng hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều; mong Australia tiếp tục duy trì nguồn cung năng lượng ổn định, trong đó có khí hóa lỏng (LNG) và khoáng sản chiến lược, tháo gỡ rào cản để hàng hóa hai nước tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.Thủ tướng cũng đề nghị mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, y sinh, nghiên cứu biển và hydrogen xanh; khẳng định Việt Nam cam kết tạo môi trường chính sách, pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư Australia hoạt động lâu dài tại Việt Nam.Thủ tướng Anthony Albanese đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội và các định hướng phát triển mới của Việt Nam, nhận định đây là cơ sở mở ra nhiều cơ hội hợp tác.Nhấn mạnh Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong Chiến lược Kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040 của Australia, Thủ tướng cho biết Australia khuyến khích các doanh nghiệp và quỹ đầu tư lớn tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, nhất trí cùng thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu bổ trợ.Về quốc phòng và gìn giữ hòa bình, Thủ tướng Lê Minh Hưng cảm ơn Australia đã hỗ trợ Việt Nam triển khai lực lượng tới các phái bộ Liên hợp quốc; đề nghị hai bên thực hiện hiệu quả các thỏa thuận hợp tác quốc phòng và gìn giữ hòa bình.Thủ tướng cũng mong Australia tiếp tục chia sẻ thông tin, dữ liệu và kỷ vật liên quan đến bộ đội Việt Nam trong chiến tranh, góp phần vào Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định Australia coi trọng hợp tác quốc phòng với Việt Nam và sẵn sàng phối hợp trong những hoạt động thiết thực, giàu ý nghĩa nhân văn.Hai nhà lãnh đạo nhất trí đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, những lĩnh vực mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đòi hỏi hai nước tăng cường trao đổi kinh nghiệm và phối hợp quản trị các thách thức mới; tiếp tục quan tâm thúc đẩy hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, những cầu nối bền vững đưa quan hệ đến gần gũi hơn với người dân, nhất là thế hệ trẻ.Hai Thủ tướng cũng trao đổi về một số vấn đề cùng quan tâm, khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chia sẻ thông tin đầy đủ và toàn diện.Về tình hình quốc tế, khu vực, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường tham vấn tại các cơ chế đa phương như ASEAN, Liên hợp quốc và APEC; nhấn mạnh ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và các nỗ lực hỗ trợ Myanmar sớm tìm giải pháp vượt qua khó khăn, chia sẻ tầm quan trọng của bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, thúc đẩy xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, cùng đóng góp vào hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và trên thế giới.link: https://dantri.com.vn/thoi-su/thu-tuong-le-minh-hung-trao-doi-tiep-xuc-song-phuong-voi-lanh-dao-nhieu-nuoc-20261116065255145.htm