Đề xuất lập Sở An toàn thực phẩm tại các tỉnh thành
Bộ Y tế đề xuất thành lập Sở An toàn thực phẩm tại các tỉnh thành và đội an toàn thực phẩm cấp xã nhằm tổ chức lại hệ thống quản lý theo hướng một đầu mối thống nhất từ trung ương đến địa phương.
Bộ Y tế vừa hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp cuối năm. Một định hướng trọng tâm là kiện toàn bộ máy quản lý theo hướng tập trung, thống nhất đầu mối thực hiện nhiệm vụ trên phạm vi cả nước.
Cơ quan soạn thảo đề xuất thành lập một cơ quan quản lý an toàn thực phẩm ở trung ương trực thuộc Bộ Y tế. Ở địa phương, Sở An toàn thực phẩm được thành lập trên cơ sở gộp chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất liên quan từ các đơn vị thuộc Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương.
Ở cấp xã, đội an toàn thực phẩm được tổ chức là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND, thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và phối hợp với các đơn vị như Phòng Văn hóa Xã hội, Phòng Kinh tế, Trạm Y tế để triển khai công việc.
Theo đề xuất, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn. Việc tổ chức lại theo mô hình một đầu mối nhằm khắc phục tình trạng phân tán lực lượng hiện nay.
Bộ Y tế cho biết nhân lực quản lý an toàn thực phẩm đang phân bổ ở nhiều cơ quan, thiếu tính chuyên trách, đặc biệt cấp xã chủ yếu kiêm nhiệm. Một số lĩnh vực như Công Thương chưa có bộ phận chuyên trách riêng.
Người dân mua hàng tại một siêu thị ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Số liệu năm 2021 cho thấy tuyến tỉnh có 3.536 người làm công tác an toàn thực phẩm, trung bình mỗi địa phương chưa đến 57 người cho cả 3 ngành. Tuyến xã có 24.062 người nhưng phần lớn kiêm nhiệm.
Hiện công tác quản lý được phân cho 3 bộ. Ngành Y tế phụ trách 6/33 nhóm sản phẩm, tập trung xử lý ngộ độc và chỉ đạo chung. Ngành Nông nghiệp và Môi trường quản lý 19/33 nhóm hàng, chú trọng kiểm soát hóa chất và chuỗi cung ứng. Ngành Công Thương đảm nhiệm 8/33 nhóm hàng, gắn với chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Việc nhiều bộ cùng tham gia dẫn đến chồng chéo, khó xác định trách nhiệm chính, khiến xử lý các vấn đề an toàn thực phẩm chưa kịp thời. Ngay cả khi liên thông dữ liệu, quá trình hoàn thiện vẫn mất nhiều thời gian.
Cơ quan soạn thảo cho rằng hệ thống hiện còn manh mún, gây khó trong chỉ đạo và xử lý dứt điểm sự cố. Việc thống nhất một đầu mối quản lý sẽ đảm bảo tính nhất quán, phân tách rõ đánh giá và quản lý nguy cơ, đồng thời tận dụng nguồn lực sẵn có, không gây xáo trộn lớn trong bộ máy.
