Chính quyền địa phương hai cấp: Công chức cơ sở đa năng, đa nhiệm

Mô hình chính quyền hai cấp khiến công chức cấp xã phải đa nhiệm, khối lượng công việc tăng cao, đòi hỏi nâng cao năng lực và cải cách đồng bộ để đáp ứng yêu cầu mới.

Áp lực đa nhiệm gia tăng

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mỗi cán bộ, công chức cấp xã không còn “đóng khung” trong một lĩnh vực hẹp mà phải đảm nhiệm đồng thời nhiều vị trí, nhiều mảng công tác khác nhau. Trong bối cảnh mới, “đa năng, đa nhiệm” không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, buộc đội ngũ cán bộ cơ sở phải liên tục đổi mới tư duy, tự học hỏi và thích ứng để hoàn thành nhiệm vụ.

Không chỉ là những người thực thi công vụ, đội ngũ cán bộ, công chức thế hệ mới còn đóng vai trò kiến tạo niềm tin, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và thực chất vì dân phục vụ.

Bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ

Theo bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy gắn với phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc dồn mạnh về cấp xã. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, thiếu cán bộ có chuyên môn sâu ở một số lĩnh vực, trong khi điều kiện làm việc còn phân tán, gây khó khăn trong công tác điều hành và phối hợp xử lý công việc.

Thực tế này cũng được nhiều đại biểu Quốc hội phản ánh tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Theo đó, cán bộ công chức cấp xã hiện nay là lực lượng chủ đạo trong triển khai phân cấp, phân quyền, song không còn làm việc chuyên sâu một lĩnh vực mà phải đảm nhiệm đa lĩnh vực, thậm chí tham mưu cho 6–7 sở, ngành khác nhau. Điều này kéo theo áp lực lớn về năng lực chuyên môn cũng như trách nhiệm pháp lý.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn) cho biết, đội ngũ công chức vừa thiếu về số lượng, vừa thiếu về chuyên môn sâu, khiến việc thực thi nhiệm vụ gặp nhiều khó khăn. Đại biểu đề xuất cần sớm có hướng dẫn cụ thể, thống nhất trên toàn quốc, đồng thời xây dựng lộ trình đào tạo, đào tạo lại phù hợp với yêu cầu mới.

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân, đoàn Lạng Sơn

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Thị Hoa Ry (đoàn Cà Mau) cho rằng, khi bỏ cấp trung gian, việc tái thiết kế quy trình và phân bổ nguồn lực chưa thực sự hiệu quả, chủ yếu dừng lại ở việc “chuyển việc xuống cơ sở”. Trong khi đó, khối lượng công việc phục vụ người dân và doanh nghiệp lại tăng lên đáng kể, khiến cán bộ cơ sở rơi vào tình trạng quá tải.

Cần cải cách thực chất, đồng bộ từ quy trình đến đãi ngộ

Từ thực tế nêu trên, nhiều ý kiến cho rằng cần khẩn trương rà soát, cải tiến thủ tục hành chính theo hướng tinh gọn, loại bỏ các khâu trung gian, giảm bớt các báo cáo mang tính hình thức. Quy trình xử lý công việc cần được chuẩn hóa theo nguyên tắc “một đầu mối – một quy trình – một trách nhiệm rõ ràng”, qua đó nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.

Song song với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa các quy trình lặp lại cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm tải cho cán bộ cơ sở. Đồng thời, cần điều chỉnh biên chế phù hợp với khối lượng công việc thực tế, tránh tình trạng “thiếu người, thừa việc” kéo dài.

Liên quan đến chế độ đãi ngộ, đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) cho rằng mức phụ cấp chức vụ hiện nay đối với cán bộ cấp xã còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu công việc đa nhiệm. Cụ thể, trưởng phòng cấp xã chỉ hưởng hệ số phụ cấp 0,25 (so với 0,5 ở cấp tỉnh), phó phòng là 0,15 (so với 0,3 ở cấp tỉnh). Do đó, cần sớm có đánh giá tổng thể và điều chỉnh chính sách tiền lương, phụ cấp theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn.

ĐBQH Hà Sỹ Huân, đoàn Thái Nguyên

Từ các ý kiến phân tích tại nghị trường, có thể thấy nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp cơ sở đòi hỏi những cải cách mang tính căn cơ và thực chất. Để giải quyết tình trạng tồn đọng hồ sơ và áp lực công việc tại cơ sở, cần triển khai đồng bộ các giải pháp: tối ưu hóa quy trình hành chính, đẩy mạnh tự động hóa, đồng thời rà soát, điều chỉnh biên chế phù hợp với nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, trong bối cảnh công chức cấp xã đang chuyển sang mô hình làm việc đa nhiệm, việc hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp là yếu tố then chốt nhằm tạo động lực và giữ chân đội ngũ.

link: https://vov.vn/chinh-tri/chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap-cong-chuc-co-so-da-nang-da-nhiem-post1288510.vov

Xem nhiều nhất

Các Bộ hoàn thành sắp xếp bộ máy gắn với phân cấp, phân quyền trong tháng 10

Tin trong nước 1 ngày trước

Chính phủ ra Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.Cụ thể hoá các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phươngChương trình nhằm tổ chức triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; tạo sự thống nhất cao trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.Bám sát quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và các chủ trương, kết luận có liên quan của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; bảo đảm việc triển khai đúng định hướng, đúng thẩm quyền, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương.Đồng thời, cụ thể hóa các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương; xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành và cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá.Các nhiệm vụ, giải pháp phải cụ thể, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm; xác định rõ việc cần làm ngay, việc thực hiện thường xuyên; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả.Bên cạnh đó, đề cao trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc; tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Chín  nhiệm vu, giải pháp Chương trình đưa ra 9 nhiệm vụ, giải pháp sau:Quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; Hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực, cắt giảm thủ tục hành chính; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới, nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới; rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế-kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã.Cùng với đó, sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập; cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, chuẩn hóa phần mềm phục vụ vận hành mô hình 2 cấp; xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.Đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho địa phươngVề hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, Nghị quyết nêu ra yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, thi hành nhằm tháo gỡ dứt điểm, kịp thời điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; đồng bộ hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và cơ chế kiểm soát quyền lực.Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc chưa phù hợp với mô hình mới; bảo đảm một việc có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông và một cơ chế kiểm tra, giám sát. Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính (thực hiện thường xuyên).Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan (Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam,...) tổ chức rà soát, cắt giảm thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, đặc biệt lưu ý cắt giảm dựa trên dữ liệu, liên thông điện tử của các cơ quan nhà nước, hạn chế tối đa đẩy trách nhiệm cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất, liên thông và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp (hoàn thành trong tháng 10/2027).Đồng thời, Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã, bảo đảm bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả (thực hiện thường xuyên).Bổ sung, điều chỉnh các quy định pháp luật về tổ chức bộ máy trong tháng 10/2026Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy (hoàn thành trong tháng 10/2026).Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã; đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và điều kiện bảo đảm.Phân cấp, phân quyền phải thực chất, theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; đồng thời gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm. Kiên quyết chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện (thực hiện thường xuyên).vietnamplus.vn🔗Xem link nguồn