Đề xuất hỗ trợ tiền, ưu đãi thuế để khuyến khích sinh con

Để khắc phục tình trạng mức sinh thấp, đại biểu Quốc hội kiến nghị nghiên cứu hỗ trợ chi phí sinh con, có chính sách thuế ưu đãi với hộ gia đình nuôi con nhỏ...

Tạo môi trường thuận lợi để người dân muốn sinh con

Thảo luận tại hội trường Quốc hội về kinh tế - xã hội ngày 21/4, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Cà Mau) cho rằng, già hóa dân số ở nước ta diễn ra nhanh, trong khi tỷ suất sinh giảm thấp. Đây là vấn đề tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội trong dài hạn.

Theo thống kê, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam hiện khoảng 1,91 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con. Xu hướng này cho thấy quy mô gia đình ngày càng thu nhỏ, số trẻ em sinh ra không đủ để duy trì quy mô dân số ổn định trong dài hạn.

Nếu như năm 2022, mức sinh còn duy trì quanh ngưỡng thay thế, đến năm 2023 giảm xuống khoảng 1,96 con/phụ nữ và năm 2024 còn 1,91 con/phụ nữ. Điều này cho thấy xu hướng giảm nhanh trở lại trong hai năm gần đây, đặc biệt tại khu vực đô thị.

Cùng với đó, bà Linh lo ngại, Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn “dân số vàng” sang “dân số già” với tốc độ nhanh, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên tăng, trong khi lực lượng lao động trẻ có xu hướng giảm.

Để khắc phục tình trạng mức sinh thấp và những hệ lụy đi kèm, đại biểu đề nghị tiếp tục điều chỉnh chính sách dân số theo hướng chuyển mạnh từ “kế hoạch hóa gia đình” sang “duy trì mức sinh thay thế bền vững”.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Ảnh: Quốc hội).

Trong đó, cần phân vùng chính sách rõ ràng, ưu tiên các địa phương có mức sinh thấp, các đô thị lớn, khu công nghiệp; khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, coi đây là trách nhiệm xã hội gắn với phát triển bền vững.

Đồng thời, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ tài chính thiết thực, dài hạn đối với các gia đình sinh và nuôi con nhỏ, như hỗ trợ chi phí sinh con, chăm sóc trẻ em; mở rộng chính sách miễn, giảm chi phí y tế cho trẻ em; đồng thời cần chính sách thuế ưu đãi với hộ gia đình nuôi con nhỏ.

Cùng với đó, đại biểu kiến nghị đầu tư phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc trẻ em đồng bộ, chất lượng, phù hợp nhu cầu thực tiễn; mở rộng mạng lưới nhà trẻ, trường mầm non, nhất là tại đô thị và khu công nghiệp; phát triển các dịch vụ trông giữ trẻ ngoài giờ, linh hoạt. Song song, cần có chính sách hỗ trợ nhà ở, việc làm, nâng cao thu nhập cho các cặp vợ chồng trẻ.

Đặc biệt, nữ đại biểu cho rằng cần đẩy mạnh truyền thông, giáo dục nhằm thay đổi nhận thức xã hội về hôn nhân và sinh con theo hướng tích cực, hiện đại nhưng vẫn bảo đảm giá trị gia đình bền vững.

Bên cạnh khuyến khích kết hôn và sinh con đúng độ tuổi, giảm xu hướng trì hoãn hôn nhân và sinh con trong giới trẻ, đại biểu cho rằng cần chuyển mạnh sang chính sách “khuyến sinh” chủ động, đồng bộ, dài hạn, lấy gia đình và phụ nữ làm trung tâm, tôn trọng quyền lựa chọn sinh con nhưng vẫn tạo môi trường thuận lợi để người dân “muốn sinh và có thể sinh”.

"Phụ nữ vẫn phải gánh phần lớn việc chăm sóc gia đình không được trả công"

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cơ bản thống nhất với các báo cáo của Chính phủ và cơ quan thẩm tra về kết quả thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Tuy nhiên, theo đại biểu, một số kết quả còn thiếu tính bền vững, đặc biệt ở cấp cơ sở - nơi gần dân nhất nhưng lại có tỷ lệ nữ lãnh đạo còn thấp. Bên cạnh đó, bất bình đẳng giới vẫn tồn tại từ các nguyên nhân mang tính cấu trúc, khi phụ nữ tiếp tục gánh phần lớn công việc chăm sóc gia đình không được trả công, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội phát triển.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Ảnh: Quốc hội).

Từ thực tiễn trên, đại biểu Việt Nga kiến nghị Chính phủ cần rà soát, phân công rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương đối với từng chỉ tiêu bình đẳng giới, nhất là các chỉ tiêu chưa đạt hoặc đạt thấp kéo dài. Đồng thời, cần coi kết quả thực hiện bình đẳng giới là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và chất lượng quản trị của cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng cần xây dựng hệ thống dữ liệu giới đồng bộ, hiện đại, liên thông, không chỉ phản ánh tỷ lệ tham gia mà còn đo lường chất lượng tham gia, khả năng tiếp cận và mức độ thụ hưởng. Dữ liệu phải trở thành nền tảng cho hoạch định chính sách và giám sát thực thi, khắc phục tình trạng “đúng chủ trương nhưng chưa trúng đối tượng”...

Xem nhiều nhất

Các Bộ hoàn thành sắp xếp bộ máy gắn với phân cấp, phân quyền trong tháng 10

Tin trong nước 1 ngày trước

Chính phủ ra Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.Cụ thể hoá các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phươngChương trình nhằm tổ chức triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; tạo sự thống nhất cao trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.Bám sát quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và các chủ trương, kết luận có liên quan của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; bảo đảm việc triển khai đúng định hướng, đúng thẩm quyền, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương.Đồng thời, cụ thể hóa các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương; xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành và cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá.Các nhiệm vụ, giải pháp phải cụ thể, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm; xác định rõ việc cần làm ngay, việc thực hiện thường xuyên; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả.Bên cạnh đó, đề cao trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc; tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Chín  nhiệm vu, giải pháp Chương trình đưa ra 9 nhiệm vụ, giải pháp sau:Quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; Hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực, cắt giảm thủ tục hành chính; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới, nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới; rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế-kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã.Cùng với đó, sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập; cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, chuẩn hóa phần mềm phục vụ vận hành mô hình 2 cấp; xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.Đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho địa phươngVề hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, Nghị quyết nêu ra yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, thi hành nhằm tháo gỡ dứt điểm, kịp thời điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; đồng bộ hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và cơ chế kiểm soát quyền lực.Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc chưa phù hợp với mô hình mới; bảo đảm một việc có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông và một cơ chế kiểm tra, giám sát. Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính (thực hiện thường xuyên).Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan (Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam,...) tổ chức rà soát, cắt giảm thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, đặc biệt lưu ý cắt giảm dựa trên dữ liệu, liên thông điện tử của các cơ quan nhà nước, hạn chế tối đa đẩy trách nhiệm cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất, liên thông và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp (hoàn thành trong tháng 10/2027).Đồng thời, Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã, bảo đảm bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả (thực hiện thường xuyên).Bổ sung, điều chỉnh các quy định pháp luật về tổ chức bộ máy trong tháng 10/2026Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy (hoàn thành trong tháng 10/2026).Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã; đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và điều kiện bảo đảm.Phân cấp, phân quyền phải thực chất, theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; đồng thời gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm. Kiên quyết chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện (thực hiện thường xuyên).vietnamplus.vn🔗Xem link nguồn