“Giữ hay bỏ xét tuyển đại học bằng học bạ THPT”: Không nên tiếp cận theo cách cực đoan

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về việc bỏ hình thức xét tuyển đại học bằng học bạ. Đề xuất này lập tức tạo nên nhiều tranh luận, khi không ít phụ huynh, học sinh lo ngại cơ hội vào đại học bị thu hẹp, trong khi các trường cũng băn khoăn về tính công bằng và cách thức tuyển sinh thay thế.

Cánh cửa cơ hội hay lo ngại bất công?

Xét tuyển đại học bằng học bạ từng được xem là giải pháp mở rộng cơ hội vào đại học, giảm áp lực thi cử cho học sinh. Nhưng thực tế hiện nay, nhiều trường đại học top đầu dần rút khỏi phương thức này, trong khi các trường top dưới vẫn dành phần lớn chỉ tiêu.

Tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã gửi phiếu khảo sát tới hơn 200 trường đại học, học viện để lấy ý kiến về việc có nên duy trì hình thức xét học bạ trong thời gian tới.

Động thái này lập tức tạo ra tranh luận. Nhiều phụ huynh phản ánh tình trạng “chạy điểm”, học thêm để làm đẹp học bạ, khiến phương thức này bị nghi ngờ về tính công bằng. Phụ huynh Đặng Hạnh kể câu chuyện của con gái mình: “Học kỳ I, môn Văn con đạt 9,1; học kỳ II: 8,6 nhưng cả năm lại 7,6. Trong khi nhiều bạn khác học yếu hơn thì toàn trên 8 phẩy. Em chỉ biết động viên con rằng thế hệ sau này có thể không còn xét học bạ nữa. Không có điều kiện học thêm thì các con rõ ràng thiệt thòi”.

Năm 2025 có 17 phương thức xét tuyển, trong đó, 42,4% dùng xét học bạ THPT
 

Tại một diễn đàn của phụ huynh, chị N.H chia sẻ: “Họp phụ huynh đầu năm, giáo viên nói luôn là các con đăng ký học thêm ở trung tâm do thầy cô trong trường dạy, thì học bạ sẽ đẹp hơn. Vậy công bằng ở đâu? Nên bỏ càng sớm càng tốt”. Người khác bày tỏ thất vọng: “Lỡ bỏ tiền ra chạy điểm rồi, nếu đến phút 90 lại bỏ học bạ thì phụ huynh khổ nhất”.

Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng học bạ vẫn là công cụ đánh giá hợp lý nếu được sử dụng đúng cách. Một phụ huynh phân tích: “Học bạ đi xuyên cả quá trình học, công bằng hay không phụ thuộc vào giáo viên. Nếu giáo viên được luân phiên chấm thì sẽ khách quan hơn. Không nên thi quá nhiều, vừa tốn kém vừa gây áp lực cho học sinh”.

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm 2025 có 17 phương thức xét tuyển được các cơ sở giáo dục đại học sử dụng. Trong đó, 42,4% dùng xét học bạ THPT, 39,1% xét điểm thi tốt nghiệp THPT, còn lại là các phương thức khác chiếm 18,5%.

Trong mùa tuyển sinh năm nay, việc nhiều trường đại học lớn đã “nói không” với học bạ, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang các hình thức có độ tin cậy cao hơn. Hoặc có trường vẫn dùng học bạ nhưng kèm điều kiện bổ sung như: chứng chỉ quốc tế hoặc kỳ thi đánh giá riêng.

Giữ hay bỏ: cần đánh giá toàn diện

“Đã đến lúc cần nhìn nhận một cách toàn diện: có nên tiếp tục xét tuyển học bạ THPT trong thời gian tới hay không. Việc xét tuyển bằng học bạ đã được áp dụng trong nhiều năm, nhưng cần được đánh giá lại để đảm bảo phù hợp với mục tiêu hiện đại hóa giáo dục và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị”. GS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT)

Nhiều chuyên gia cho rằng, không nên loại bỏ vội vàng, mà cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ để vừa đảm bảo công bằng, vừa giảm áp lực thi cử.

Xét học bạ không chỉ Việt Nam áp dụng, mà nhiều nước đã triển khai. Tùy từng ngành, từng trường có thể đặt điều kiện bổ sung để đảm bảo chất lượng.

Hiện chưa có đánh giá nào cho thấy sinh viên trúng tuyển theo học bạ yếu hơn các phương thức khác.

PGS-TS Bùi Hoài Thắng - Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐHQG TPHCM), cho rằng không nên tiếp cận vấn đề “giữ hay bỏ phương thức xét tuyển bằng điểm học bạ THPT” một cách cực đoan trong kỳ tuyển sinh năm 2026. Ông lý giải, phần lớn các trường đại học trên thế giới hiện nay đều tuyển sinh dựa trên quá trình học tập thực tế của học sinh, kết hợp với một số dữ liệu chuẩn hóa như kỳ thi SAT, ACT...

Nếu toàn bộ kết quả học tập và nỗ lực của học sinh trong suốt thời gian học phổ thông không được xem xét như một phần thể hiện năng lực học đại học, thì sẽ làm giảm động lực học tập. Hệ quả là học sinh sẽ có xu hướng học lệch và chỉ tập trung vào luyện thi.

Theo thầy Vũ Khắc Ngọc - chuyên gia giáo dục, không nên loại bỏ vội vàng. Bởi học bạ phản ánh cả quá trình học tập, không thể nói 5-6 học kỳ kém chính xác hơn một kỳ thi. Việc duy trì xét học bạ giúp giảm áp lực và tạo cơ hội cho những em có quá trình học tập ổn định nhưng không giỏi thi cử. Tuy nhiên, cần kết hợp với ngưỡng đầu vào, tổ hợp môn phù hợp hoặc chứng chỉ bổ sung.

Một vị Hiệu trưởng Trường THPT ở Hà Nội cảnh báo, bỏ xét học bạ không chỉ là thu hẹp một phương thức tuyển sinh, mà còn dễ dẫn tới hệ lụy lâu dài. Kỳ thi tốt nghiệp THPT ngày càng khó và phân hóa cao. Nếu chỉ dựa vào một kỳ thi, học sinh trung bình khá sẽ mất cơ hội, buộc phải lao vào ôn luyện căng thẳng, tốn kém. Trong khi đó, xét học bạ giúp giảm áp lực, ghi nhận nỗ lực của học sinh trong suốt ba năm.

Ở góc nhìn khác, TS Lê Viết Khuyến - Phó Chủ tịch Hiệp hội Các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam cho rằng, điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn đáng tin cậy hơn, bởi đây là phương thức ít bị chi phối bởi các yếu tố chủ quan. Ở những quốc gia có hệ thống kiểm định chất lượng chặt chẽ và nền nếp học đường nghiêm túc, học bạ có thể trở thành căn cứ tin cậy thay thế kỳ thi. Nhưng với điều kiện hiện nay ở Việt Nam, điểm thi tốt nghiệp vẫn phản ánh trung thực năng lực của học sinh hơn.

Ông Khuyến phân tích, tình trạng “xin - cho” điểm vẫn còn khá phổ biến; việc giáo viên nới thêm vài điểm để làm đẹp học bạ cho học sinh không phải chuyện hiếm. Thêm vào đó, sự khác biệt trong cách chấm điểm, đánh giá giữa các địa phương khiến học bạ thiếu tính đồng nhất, chưa đủ cơ sở để làm thước đo năng lực.

“Chính vì vậy, nếu dùng học bạ để xét tuyển thì khó bảo đảm công bằng và khách quan. Trong khi đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT do Bộ GD&ĐT tổ chức vẫn là một trong những căn cứ đáng tin cậy nhất để các trường đại học, cao đẳng dựa vào khi tuyển sinh”, TS Khuyến nhấn mạnh.

Tranh luận về việc giữ hay bỏ xét tuyển học bạ cho thấy yêu cầu cấp thiết là bảo đảm công bằng và minh bạch trong tuyển sinh. Dù lựa chọn thế nào, điều quan trọng hơn cả vẫn là cải tiến chất lượng dạy - học và hệ thống đánh giá, để mọi học sinh đều có cơ hội công bằng bước vào đại học.

Theo VOV

Link: https://vov.vn/xa-hoi/giu-hay-bo-xet-tuyen-dai-hoc-bang-hoc-ba-thpt-khong-nen-tiep-can-theo-cach-cuc-doan-post1232103.vov

Xem nhiều nhất

Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi, tiếp xúc song phương với lãnh đạo nhiều nước

Tin trong nước 1 ngày trước

Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Australia Anthony Albanese (Ảnh: Dương Giang/TTXVN).Ngày 15/11, trong khuôn khổ tham dự các hoạt động của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc gặp song phương và trao đổi với các nhà lãnh đạo Brazil, Canada, Lào, Philippines, Singapore và Australia.Tại các cuộc gặp, Thủ tướng và lãnh đạo các nước trao đổi về những bước phát triển trong quan hệ song phương và các công việc cần thúc đẩy trong thời gian tới để tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ cùng phát triển.Tại cuộc gặp Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trân trọng chuyển tới Tổng thống lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao Việt Nam.Chúc mừng Tổng thống Lula da Silva tái đắc cử nhiệm kỳ 2027-2031, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Brazil, một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại Mỹ Latinh.Trên cơ sở những bước phát triển của quan hệ hai nước thời gian qua, Thủ tướng mong Tổng thống Lula da Silva và Chính phủ Brazil tiếp tục quan tâm thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Brazil trong nhiệm kỳ mới.Tổng thống Lula da Silva bày tỏ vui mừng gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng và nhắc lại những ấn tượng tốt đẹp về đất nước, con người Việt Nam, cũng như về các cuộc trao đổi cấp cao giữa hai nước thời gian qua.Tổng thống khẳng định Brazil coi trọng quan hệ với Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp để đưa quan hệ đối tác chiến lược ngày càng đi vào chiều sâu.Hai nhà lãnh đạo đánh giá cao những bước tiến trong quan hệ song phương kể từ khi Việt Nam và Brazil nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 11/2024.Để tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa hai nước, hai nhà lãnh đạo nhất trí đẩy mạnh triển khai Kế hoạch Hành động giai đoạn 2025-2030, chú trọng thực hiện hiệu quả các nội dung hai bên đã thống nhất.Tại cuộc gặp Thủ tướng Canada Mark Carney, hai Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa của việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Canada lên đối tác chiến lược nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada tháng 9/2026, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm mức và độ gắn kết cao hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Canada Mark Carney (Ảnh: TTXVN).Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ Việt Nam đang chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai các kết quả của chuyến thăm. Thủ tướng đề nghị hai bên sớm cụ thể hóa các cam kết đã đạt được thành những chương trình, dự án hợp tác cụ thể. Trong quá trình triển khai, các chương trình, dự án cần có tiến độ rõ ràng và hướng tới những kết quả thiết thực cho quan hệ hai nước.Thủ tướng Mark Carney khẳng định Canada coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam. Thủ tướng Canada nhất trí hai bên cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện các thỏa thuận cấp cao, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực cùng ưu tiên và có thế mạnh.Hai Thủ tướng nhất trí giao Bộ Ngoại giao hai nước phối hợp đẩy nhanh việc triển khai Kế hoạch Hành động về quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada.Tại các cuộc trao đổi với Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, trong không khí thân tình và cởi mở, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các nhà lãnh đạo chia sẻ về tình hình mỗi nước, những ưu tiên phát triển, các vấn đề quan tâm chung, những cơ hội và thách thức trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều chuyển động mới.Trên nền tảng quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp, Thủ tướng Lê Minh Hưng và các nhà lãnh đạo trao đổi về những định hướng nhằm tăng cường hợp tác, nhất là trong các lĩnh vực kết nối hạ tầng, năng lượng, hợp tác điện, chuyển đổi số và những lĩnh vực tiềm năng khác.Các cuộc trao đổi cũng đề cập đến những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai hợp tác, sự khác biệt về điều kiện và nhu cầu phát triển của mỗi nước, cũng như cách thức cùng tìm kiếm giải pháp phù hợp, tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho việc triển khai các chương trình, dự án hợp tác.Các cuộc gặp đã góp phần vun đắp tình hữu nghị, tăng cường sự gắn bó và tin cậy giữa các nước thành viên, tạo thêm nền tảng thuận lợi cho hợp tác và phối hợp trong ASEAN, hướng tới một Cộng đồng ASEAN ngày càng gắn kết, phát triển và mang lại những lợi ích thiết thực cho người dân.Tại cuộc gặp người đồng cấp Australia Anthony Albanese, Thủ tướng Lê Minh Hưng cảm ơn Chính phủ và nhân dân Australia đã dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sự đón tiếp trọng thị, chu đáo trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia tháng 8/2026.Nhấn mạnh chuyến thăm đã tạo thêm động lực và định hướng mới cho quan hệ hai nước, Thủ tướng cho biết Chính phủ Việt Nam đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai những kết quả đạt được.Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Australia Anthony Albanese (Ảnh: Dương Giang/TTXVN).Thủ tướng Anthony Albanese đánh giá cao tinh thần khẩn trương của Việt Nam, cho rằng việc sớm đưa các thỏa thuận vào thực hiện sẽ giúp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia phát triển ngày càng thực chất.Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ mong muốn hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường lòng tin chiến lược; trân trọng mời Thủ tướng Anthony Albanese sớm thăm lại Việt Nam, dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) 2027 và cử lãnh đạo Australia tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 4.Thủ tướng Australia cảm ơn lời mời, khẳng định Australia luôn sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ và ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm thành công vai trò nước chủ nhà APEC 2027.Trao đổi về hợp tác kinh tế, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên cùng hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều; mong Australia tiếp tục duy trì nguồn cung năng lượng ổn định, trong đó có khí hóa lỏng (LNG) và khoáng sản chiến lược, tháo gỡ rào cản để hàng hóa hai nước tiếp cận thị trường thuận lợi hơn.Thủ tướng cũng đề nghị mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, y sinh, nghiên cứu biển và hydrogen xanh; khẳng định Việt Nam cam kết tạo môi trường chính sách, pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư Australia hoạt động lâu dài tại Việt Nam.Thủ tướng Anthony Albanese đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội và các định hướng phát triển mới của Việt Nam, nhận định đây là cơ sở mở ra nhiều cơ hội hợp tác.Nhấn mạnh Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong Chiến lược Kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040 của Australia, Thủ tướng cho biết Australia khuyến khích các doanh nghiệp và quỹ đầu tư lớn tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, nhất trí cùng thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu bổ trợ.Về quốc phòng và gìn giữ hòa bình, Thủ tướng Lê Minh Hưng cảm ơn Australia đã hỗ trợ Việt Nam triển khai lực lượng tới các phái bộ Liên hợp quốc; đề nghị hai bên thực hiện hiệu quả các thỏa thuận hợp tác quốc phòng và gìn giữ hòa bình.Thủ tướng cũng mong Australia tiếp tục chia sẻ thông tin, dữ liệu và kỷ vật liên quan đến bộ đội Việt Nam trong chiến tranh, góp phần vào Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định Australia coi trọng hợp tác quốc phòng với Việt Nam và sẵn sàng phối hợp trong những hoạt động thiết thực, giàu ý nghĩa nhân văn.Hai nhà lãnh đạo nhất trí đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, những lĩnh vực mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đòi hỏi hai nước tăng cường trao đổi kinh nghiệm và phối hợp quản trị các thách thức mới; tiếp tục quan tâm thúc đẩy hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, những cầu nối bền vững đưa quan hệ đến gần gũi hơn với người dân, nhất là thế hệ trẻ.Hai Thủ tướng cũng trao đổi về một số vấn đề cùng quan tâm, khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chia sẻ thông tin đầy đủ và toàn diện.Về tình hình quốc tế, khu vực, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường tham vấn tại các cơ chế đa phương như ASEAN, Liên hợp quốc và APEC; nhấn mạnh ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và các nỗ lực hỗ trợ Myanmar sớm tìm giải pháp vượt qua khó khăn, chia sẻ tầm quan trọng của bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, thúc đẩy xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, cùng đóng góp vào hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và trên thế giới.link: https://dantri.com.vn/thoi-su/thu-tuong-le-minh-hung-trao-doi-tiep-xuc-song-phuong-voi-lanh-dao-nhieu-nuoc-20261116065255145.htm