Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi lần đầu trả lời chất vấn tại Quốc hội, ngày 4/11/2025 (Ảnh: AFP)

Đây là lần đầu tiên nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản đối mặt với các chất vấn trực tiếp từ các nghị sĩ, mở đầu cho chuỗi phiên họp thảo luận chính sách kéo dài đến ngày 6/11.

Tại phiên họp Hạ viện, bà Takaichi khẳng định chính phủ đang xem xét triển khai chương trình tín dụng thuế hoàn lại - một biện pháp nhằm hỗ trợ người dân thông qua các khoản hoàn thuế hoặc trợ cấp tiền mặt tùy theo thu nhập. "Chúng tôi sẽ xem xét càng sớm càng tốt và nỗ lực để sớm hiện thực hóa chương trình này", bà nói, đáp lời ông Yoshihiko Noda, lãnh đạo Đảng Dân chủ Lập hiến - lực lượng đối lập chính.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tham dự phiên họp toàn thể của Hạ viện để trả lời các câu hỏi liên quan đến nhiều chính sách bà tại Tòa nhà Quốc hội ở Tokyo, ngày 4/11/2025 (Ảnh: AFP)

Về kế hoạch cắt giảm số ghế Hạ viện, một nội dung nằm trong thỏa thuận liên minh giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà Takaichi và đảng Duy tân Nhật Bản (Nippon Ishin no Kai), nữ Thủ tướng nhấn mạnh mong muốn thảo luận chân thành với tất cả các đảng phái, đồng thời cho rằng bất kỳ thay đổi nào về cơ cấu nghị viện đều cần sự đồng thuận rộng rãi.

Liên quan đến vấn đề quy định về tài trợ chính trị, lãnh đạo đối lập Noda kêu gọi Thủ tướng Takaichi chấp thuận đề xuất giới hạn việc nhận quyên góp của doanh nghiệp và tổ chức chỉ ở cấp trung ương các đảng. Tuy nhiên, bà Takaichi chỉ cho biết LDP và Ishin no Kai sẽ thành lập một ủy ban tham vấn chung trong kỳ họp hiện tại để xem xét chi tiết.

Cũng trong ngày 4/11, Thủ tướng Takaichi đã chủ trì cuộc họp liên bộ đầu tiên về chính sách đối với người nước ngoài, đánh dấu sự thay đổi trong cách tiếp cận của Tokyo đối với vấn đề đang gây nhiều tranh luận trong xã hội Nhật Bản. Chánh văn phòng nội các Minoru Kihara cho biết, chính phủ sẽ soạn thảo bộ biện pháp toàn diện vào tháng 1/2026 để giải quyết các vấn đề liên quan đến người cư trú và khách du lịch nước ngoài, hướng tới xây dựng "một xã hội an toàn, trật tự và bao dung".

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (giữa) phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của các bộ trưởng liên quan về chính sách liên quan đến công dân nước ngoài tại Văn phòng Thủ tướng ở Tokyo, ngày 4/11/2025 (Ảnh: Kyodo)

Phát biểu tại cuộc họp, bà Takaichi - chính trị gia bảo thủ nổi tiếng - thừa nhận người dân đang cảm thấy lo ngại và thiếu công bằng trước các hành vi vi phạm của một số người nước ngoài, song nhấn mạnh chính phủ sẽ xử lý kiên quyết nhưng tránh xa chủ nghĩa bài ngoại.

Theo Bộ Y tế Nhật Bản, các biện pháp mới dự kiến sẽ bao gồm thắt chặt kiểm tra cư trú dài hạn, đặc biệt đối với những người nợ bảo hiểm y tế hoặc viện phí chưa thanh toán, đồng thời khuyến khích thu hút lao động có kỹ năng phục vụ các ngành đang thiếu nhân lực.

Phiên chất vấn đầu tiên của bà Takaichi được xem là bài thử lớn về khả năng lãnh đạo và tầm nhìn chính sách của tân Thủ tướng. Trong bối cảnh Nhật Bản phải đối mặt với lạm phát tăng cao, dân số già hóa và các thách thức về nhập cư, chính phủ của bà Takaichi cần chứng minh năng lực dung hòa giữa cải cách kinh tế trong nước và vai trò đối ngoại đang lên của Tokyo trên trường quốc tế.