Nhóm thượng nghị sĩ Mỹ thăm Greenland để "xây lại niềm tin" và bác bỏ tuyên bố của ông Trump về sự hiện diện của tàu Nga, Trung Quốc gần hòn đảo.

"Chỉ vài câu nói ngắn gọn, niềm tin được xây dựng từ sau Thế chiến II đã bị xói mòn và suy giảm. Chúng ta cần phải nỗ lực để xây dựng lại niềm tin đó", thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski, người nhiều lần bất đồng với Tổng thống Donald Trump, nói trong cuộc họp báo ở thủ phủ Nuuk, Greenland ngày 9/2.

Ngoài bà Murkowski, phái đoàn thăm Greenland từ hôm 7/2 còn bao gồm thượng nghị sĩ độc lập Angus King, các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Gary Peters và Maggie Hassan. Họ đến thăm căn cứ quân sự của Mỹ ở Pituffik và gặp Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen. Phái đoàn cũng dự kiến trao đổi với lãnh đạo cơ quan đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt.

"Chúng ta có một Tổng thống đã phá vỡ lòng tin đó, mà theo tôi là ở mức độ nghiêm trọng. Chúng tôi coi các bạn là bạn bè và muốn mọi người cũng coi chúng tôi là bạn bè", thượng nghị sĩ Peters nói.

Theo thượng nghị sĩ King, dựa trên quan sát thực tế của phái đoàn và báo cáo từ Bộ Tư lệnh Bắc Cực Liên hợp của Đan Mạch, những phát biểu của ông Trump về sự hiện diện của tàu Nga, Trung Quốc gần Greenland là "vô căn cứ".

Ông King cũng bác bỏ quan điểm của Tổng thống rằng năng lực phòng thủ của Greenland chủ yếu dựa vào "chó kéo xe trượt tuyết". Thượng nghị sĩ này nhấn mạnh "năng lực an ninh và phòng thủ của Greenland rất mạnh và ngày càng mạnh hơn".

Từ trái qua phải: thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski, thượng nghị sĩ độc lập Angus King và thượng nghị sĩ Dân chủ Gary Peters trong cuộc họp báo tại Nuuk, Greenland ngày 9/2. Ảnh: AFP

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump khiến các đồng minh châu Âu lo ngại khi nhiều lần tuyên bố muốn sở hữu Greenland, hòn đảo thuộc chủ quyền của Đan Mạch, với lý do mối đe dọa an ninh từ Nga và Trung Quốc. Tổng thống Mỹ thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu.

Tháng trước, ông Trump rút lại đe dọa về việc dùng vũ lực chiếm Greenland, sau khi đạt được thỏa thuận "khung" với Tổng thư ký NATO Mark Rutte để đảm bảo ảnh hưởng lớn hơn của Mỹ.

Nhóm liên lạc Mỹ - Đan Mạch - Greenland đã được thành lập để thảo luận về mối lo ngại an ninh của Washington ở Bắc Cực, nhưng chi tiết cụ thể chưa được công bố. Đan Mạch và Greenland cho biết họ hiểu những lo ngại về an ninh của Tổng thống Trump, song nhấn mạnh chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là "lằn ranh đỏ" trong các cuộc thảo luận.

Vị trí Mỹ, Greenland và Đan Mạch. Đồ họa: CNN

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2. Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Tham vọng của Mỹ về kiểm soát Greenland đã làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương, khiến các nước châu Âu đẩy nhanh nỗ lực giảm phụ thuộc vào Washington, dù hai bên vốn là đồng minh lâu năm.