Lý do người dân Trung Quốc đổ xô mua nhiệt kế thủy ngân
Việc người dân Trung Quốc đổ xô mua nhiệt kế thủy ngân khiến mặt hàng này tăng giá.
Bên ngoài một hiệu thuốc ở Bắc Kinh (Ảnh minh họa: NYT).
Thông tin do Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc công bố về việc cấm sản xuất dụng cụ y tế bằng thủy tinh này đã châm ngòi cho làn sóng mua sắm ồ ạt nhiệt kế thủy ngân, khiến giá cả ở một số thành phố tăng vọt chỉ sau một đêm.
Cơn sốt này cho thấy nhiều gia đình vẫn đặt niềm tin mạnh mẽ vào một thiết bị rẻ tiền, chính xác, nhưng tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe và môi trường.
Tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, giá một chiếc nhiệt kế gần đây đã tăng từ 5 nhân dân tệ (0,71 USD) lên khoảng 30 nhân dân tệ.
“Dù đắt thế nào tôi cũng cần mua vài cái”, một người dân địa phương nói. Những người xếp hàng trước những hiệu thuốc cộng đồng để mua nhiệt kế thủy ngân cũng đồng quan điểm này.
Chủ cửa hàng Tan Enping cho biết ông đã bắt đầu hạn chế bán khi nguồn cung ngày càng cạn. Mỗi khách chỉ được mua 2 chiếc, nhưng ngay cả mức đó cũng có thể không kéo dài. “Vì quá nhiều người tích trữ, chúng sẽ nhanh chóng bán hết”, ông nói.
Ông cho rằng cơn hoảng loạn xuất phát từ sự quen thuộc. Nhiệt kế thủy ngân đã được sử dụng trong nhiều gia đình suốt hàng chục năm, và một số khách hàng cảm thấy không yên tâm khi chuyển sang loại khác. Nhiều người biết về lệnh cấm qua mạng xã hội và vội vàng mua thứ mà họ coi là công cụ đáng tin cậy để chăm sóc người thân ốm.
Trên mạng, tình hình cũng tương tự. Người bán cho biết các lựa chọn giá rẻ đã hết chỉ trong vòng một tuần. “Chúng tôi biết cuối cùng chúng sẽ bị loại bỏ, nhưng nhiều người đơn giản là không nỡ chia tay”, người bán nói.
Việc loại bỏ này là kết quả của một cam kết quốc tế. Trung Quốc là quốc gia ký kết Công ước Minamata về Thủy ngân, một hiệp ước toàn cầu được thông qua năm 2013 nhằm giảm sử dụng kim loại độc hại này. “Đây là biện pháp không thể tránh khỏi”, bà Su Jing, chuyên gia y tế công cộng tại Đại học Thanh Hoa, nhận định.
Trong khi hiệp ước kêu gọi hành động từ năm 2020, thời hạn 2026 của Trung Quốc cho phép các nhà sản xuất có giai đoạn chuyển tiếp.
Những nguy cơ liên quan đến thủy ngân đã được ghi nhận rõ ràng. Khi nhiệt kế vỡ, thủy ngân bay hơi thành khí không màu, không mùi. Hít phải có thể gây tổn hại hệ thần kinh và thận. Chỉ một lượng nhỏ cũng có thể làm nồng độ thủy ngân trong một căn phòng điển hình vượt xa mức khuyến nghị, và chất này có thể tồn lưu trong môi trường, xâm nhập chuỗi thực phẩm.
Lệnh cấm áp dụng cho việc sản xuất, không áp dụng cho việc sở hữu hay bán tồn kho hiện có. Điều này giúp giảm bớt một phần lo ngại nhưng cũng tạo ra một giai đoạn “lưng chừng”.
Theo bà Su, giáo dục cộng đồng hiện là ưu tiên. Việc xử lý đúng cách khi nhiệt kế vỡ đòi hỏi thông gió cẩn thận, đeo găng tay và niêm phong để thải bỏ như chất thải nguy hại.
Trong khi đó, các bệnh viện đã đi trước một bước. Nhiều cơ sở đã bắt đầu thay thế nhiệt kế thủy ngân bằng thiết bị điện tử và hồng ngoại từ nhiều năm trước, nhờ các lợi ích như tự động lưu trữ dữ liệu và giảm nguy cơ lây nhiễm.
Bà Wu Yin, điều dưỡng trưởng Bệnh viện số 9 Vũ Hán, cho biết quá trình chuyển đổi bắt đầu từ 5 năm trước. Hiện nay, nhiệt kế điện tử được sử dụng ở tất cả các khoa. Những ưu điểm như tự động tải dữ liệu và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo nhanh chóng trở nên rõ ràng.
Các nhà sản xuất cũng đã chuẩn bị. Công ty Thiết bị & Vật tư Y tế Yuyue, từng là “ông lớn” trong lĩnh vực nhiệt kế thủy ngân, cho biết các sản phẩm nhiệt kế thủy ngân hiện chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong hoạt động kinh doanh khi công ty chuyển hướng sang thiết bị điện tử.
Những lựa chọn thay thế ngày nay bao gồm nhiệt kế điện tử tiêu chuẩn, cũng như thiết bị đo tai và trán sử dụng công nghệ hồng ngoại.
Các chuyên gia cho biết những sản phẩm này dựa vào cảm biến và hệ thống hiệu chuẩn để duy trì độ chính xác. Những tiến bộ trong những năm gần đây đã giúp các thương hiệu hàng đầu đáp ứng yêu cầu lâm sàng, làm giảm lo ngại rằng chúng không thể sánh được với các mẫu thủy tinh cũ.
Tuy vậy, với nhiều người mua sắm, niềm tin được xây dựng qua nhiều thế hệ sẽ cần thời gian dài hơn để điều chỉnh.
