Tổng thống Donald Trump tuyên bố Greenland là một phần của lãnh thổ Mỹ, trong khi Đan Mạch vẫn khẳng định chủ quyền đối với hòn đảo này.

Tổng thống Donald Trump hội đàm tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos ngày 21/1 (Ảnh: Reuters).

Lập trường của Tổng thống Mỹ về Greenland

Tổng thống Donald Trump ngày 21/1 tuyên bố Greenland là lãnh thổ của Mỹ và kêu gọi tiến hành ngay các cuộc đàm phán với Đan Mạch nhằm đưa hòn đảo Bắc Cực về dưới quyền kiểm soát của Washington. Ông cho rằng động thái này là thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ cũng như đối với NATO.

Ông Trump đưa ra phát biểu trên tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, đồng thời cho biết Mỹ muốn Đan Mạch mở các cuộc đàm phán về việc chuyển giao chủ quyền đối với Greenland.

“Greenland là một vùng lãnh thổ rộng lớn, gần như hoàn toàn không có người sinh sống và chưa được phát triển, đang ở trong tình trạng không được bảo vệ tại một vị trí chiến lược then chốt giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc”, ông Trump cho biết.

“Hòn đảo khổng lồ, chưa được bảo vệ đầy đủ này thực chất là một phần của Bắc Mỹ. Nó nằm ở biên giới phía bắc của Tây Bán Cầu, Bán Cầu của chúng tôi. Đó là lãnh thổ của chúng tôi”, ông Trump phát biểu, lập luận rằng Mỹ - chứ không phải các đồng minh châu Âu - là bên có khả năng bảo vệ Greenland tốt nhất.

“Không có lực lượng nào trong NATO có thể bảo vệ Greenland ngoài Mỹ. Việc chúng tôi tiếp quản Greenland sẽ không làm suy yếu NATO mà sẽ tăng cường sức mạnh của liên minh”, ông Trump nhấn mạnh.

Ông Trump cho biết Mỹ muốn Đan Mạch đồng ý chuyển giao chủ quyền Greenland để Washington có thể xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng mà ông đề xuất trên hòn đảo này.

“Điều chúng tôi muốn là một khối băng có khả năng bảo vệ hòa bình toàn cầu”, ông tuyên bố.

Tổng thống Mỹ cũng khẳng định quân đội Mỹ đã tiếp quản việc phòng thủ Greenland sau khi Đan Mạch từng thất thủ trước phát xít Đức trong Thế chiến II.

“Chúng tôi buộc phải hành động và đã gửi lực lượng đến giữ Greenland. Sau Thế chiến II, chúng tôi trả Greenland lại cho Đan Mạch. Thật ngốc khi làm điều đó. Nhưng chúng tôi đã làm”, ông Trump nói.

Ông nói thêm rằng Mỹ sẽ “biết ơn” nếu đề xuất liên quan đến Greenland được chấp nhận, nhưng sẽ ghi nhớ nếu bị từ chối. Trước đó, ông Trump từng nói rằng ông sẽ tìm cách giành được hòn đảo này “bằng cách này hoặc cách khác”.

Vị trí của Đan Mạch (Ảnh: NPR).

Theo Tổng thống Trump, trữ lượng khoáng sản, bao gồm đất hiếm, ở Greenland rất lớn.

“Và để tiếp cận được những nguồn đất hiếm này, phải xuyên qua hàng trăm mét băng. Nhưng đó không phải là lý do chúng tôi cần nó. Chúng tôi cần Greenland vì an ninh chiến lược quốc gia và an ninh quốc tế”, ông Trump nhấn mạnh.

Ông Trump khẳng định Greenland đóng vai trò quan trọng và là lợi ích cốt lõi về an ninh quốc gia của Mỹ.

“Trong hàng trăm năm qua, chính sách của chúng tôi luôn là ngăn chặn các mối đe dọa từ bên ngoài xâm nhập vào bán cầu của mình. Chúng tôi đã làm điều đó rất thành công. Chưa bao giờ chúng tôi mạnh mẽ như hiện nay. Đó là lý do các tổng thống Mỹ trong gần hai thế kỷ qua đã tìm cách mua Greenland. Suốt hai thế kỷ, họ đã cố gắng làm điều đó”, ông Trump nói thêm.

Theo Tổng thống Trump, vào năm 2019, Đan Mạch nói rằng họ sẽ chi hơn 200 triệu USD để tăng cường phòng thủ cho Greenland, nhưng thực chất “chỉ chi chưa tới 1% số tiền đó”.

“1%, hầu như không thấy dấu hiệu hiện diện nào của Đan Mạch ở đó… Chỉ riêng Mỹ mới có thể bảo vệ vùng đất khổng lồ này, mảnh băng khổng lồ này, phát triển nó, cải thiện nó và biến nó thành nơi có lợi cho châu Âu, an toàn cho châu Âu, và tốt cho chúng ta”, ông Trump nêu rõ lập trường.

“Đó chính là lý do tôi đang tìm kiếm các cuộc đàm phán ngay lập tức để một lần nữa thảo luận về việc Mỹ tiếp quản Greenland, giống như cách chúng tôi đã giành được nhiều vùng lãnh thổ khác trong suốt chiều dài lịch sử của mình, cũng như nhiều quốc gia châu Âu đã từng làm”, ông chủ Nhà Trắng cho biết.

Tổng thống Trump tuyên bố ông dành “sự tôn trọng rất lớn đối với cả người dân Greenland lẫn người dân Đan Mạch”. Nhưng theo ông, mỗi quốc gia thành viên NATO đều có nghĩa vụ phải có khả năng tự bảo vệ lãnh thổ của mình, và thực tế là “không có quốc gia hay nhóm quốc gia nào có khả năng bảo đảm an ninh cho Greenland ngoài Mỹ”.

Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland.

"Đây có lẽ là phát biểu quan trọng nhất của tôi, bởi vì mọi người nghĩ rằng tôi sẽ dùng vũ lực. Tôi không cần phải dùng vũ lực. Tôi không muốn dùng vũ lực. Tôi sẽ không dùng vũ lực. Điều duy nhất mà Mỹ yêu cầu chỉ là một nơi có tên Greenland", ông Trump tuyên bố.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen (Ảnh: Reuters).

Phản ứng của Đan Mạch

Sau khi Tổng thống Donald Trump kêu gọi “đàm phán ngay lập tức” nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen tuyên bố Đan Mạch không từ bỏ chủ quyền đối với Greenland.

“Chúng tôi sẽ không tham gia các cuộc đàm phán dựa trên việc từ bỏ những nguyên tắc nền tảng. Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra”, ông Rasmussen nhấn mạnh.

“Chúng tôi đứng trên một nền tảng mà chính Mỹ đã góp phần lớn tạo dựng sau Thế chiến II”, ông Rasmussen nói tiếp, đồng thời nhấn mạnh Đan Mạch “sẽ không nhượng bộ dù chỉ một tấc” trong các vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia.

Ngoại trưởng Rasmussen cho biết Đan Mạch hoan nghênh tuyên bố của Tổng thống Mỹ rằng ông đã loại trừ khả năng “kiểm soát Greenland bằng vũ lực và tạm dừng cuộc chiến thương mại” với các đồng minh châu Âu.

Ngoại trưởng Đan Mạch cho biết cả hai bên vẫn cần giải quyết những quan ngại về an ninh của Mỹ tại khu vực Bắc Cực, đồng thời phải tôn trọng những “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.