Dù đều là virus lây nhiễm nguy hiểm từ động vật sang người, song theo chuyên gia, virus Nipah khó có khả năng bùng phát thành đại dịch như COVID-19 do khả năng lây truyền hạn chế và chủ yếu xảy ra trong phạm vi hẹp.

Bên cạnh những thông tin về các đợt bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ với tỷ lệ tử vong lên tới 75% khiến dư luận lo ngại về một kịch bản Covid-19 lần thứ hai. Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận ca bệnh, Bộ Y tế và các cơ quan kiểm dịch đã bắt đầu siết chặt hàng rào giám sát tại các cửa khẩu quốc tế.

Trước đó, tối 27/1, Bộ Y tế ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các bệnh viện, sở y tế trên cả nước tăng cường giám sát, phòng chống và kiểm soát lây nhiễm đối với virus Nipah.

PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TP.HCM. 

Virus Nipah không có khả năng gây đại dịch như COVID-19!

Chia sẻ với Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết virus Nipah có đặc điểm lây truyền rất khác so với COVID-19, do đó khó có khả năng gây ra đại dịch. 

Theo ông, Nipah là virus đã xuất hiện từ lâu, cơ chế lây truyền không mới và rất khó lan rộng tại Việt Nam. Virus này chủ yếu lây từ dơi, đường lây từ người sang người không dễ và không có khả năng tạo thành đại dịch.

Ngược lại, virus SARS-CoV-2 là virus mới, lây lan nhanh qua giọt bắn hô hấp và liên tục biến đổi. Trong khi đó, khả năng Nipah lây trực tiếp qua không khí để bùng phát trên diện rộng gần như bằng không.

PGS Dũng giải thích, virus Nipah lây truyền theo 3 đường chính:

• Thứ nhất và quan trọng nhất là từ dơi sang người, khi thực phẩm hoặc đồ uống nhiễm dịch tiết của dơi.

• Thứ hai là qua động vật trung gian, đặc biệt là lợn, khi con người tiếp xúc gần với lợn bệnh hoặc với mô, dịch tiết trong quá trình chăn nuôi, vận chuyển hay giết mổ.

• Thứ ba là lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết như nước bọt, đờm hoặc dịch mũi họng.

Điều cần nhấn mạnh là Nipah không lây trong không khí như nhiều bệnh hô hấp khác. Tuy nhiên, virus vẫn có thể lan thành các chùm ca bệnh trong gia đình hoặc cơ sở y tế nếu tiếp xúc gần mà không có biện pháp phòng hộ phù hợp.

Tỷ lệ tử vong do virus Nipah có thể dao động từ 40% đến 75% và loài dơi mang virus Nipah hay ăn quả chà là và các loại quả khác.

Khả năng virus Nipah xâm nhập vào trong nước được đánh giá là thấp

Trước lo ngại về khả năng virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TP.HCM  cho rằng nguy cơ này gần như không đáng kể.

Khả năng virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam được đánh giá là thấp, do Việt Nam không phải khu vực sinh sống của các loài dơi mang virus Nipah. Tại những vùng lưu hành dịch, virus thường lây từ dơi sang người. 

Ở Việt Nam, chủ yếu là các loài dơi ăn quả lớn và đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào liên quan đến virus Nipah. Một số loài dơi sống trong hang động có thể mang các loại virus khác, nhưng không phải Nipah. 

“Tóm lại, nguy cơ lây nhiễm virus Nipah trong cộng đồng tại Việt Nam hiện ở mức rất thấp. Nếu xuất hiện ca bệnh thì chủ yếu đến từ nguồn xâm nhập từ nước ngoài. Trong bối cảnh Việt Nam không có đường bay trực tiếp từ các khu vực đang ghi nhận ổ dịch tại Ấn Độ, khả năng virus Nipah xâm nhập vào trong nước được đánh giá là thấp”, PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TP.HCM cho biết thêm.

Cho đến nay, tại vùng dịch đang được quan tâm, chỉ ghi nhận 2 trường hợp nhiễm virus Nipah được xác minh. Cả hai đều là những người tiếp xúc trực tiếp, rất gần với bệnh nhân bị suy hô hấp nặng. Sau khi được phát hiện và kiểm soát, hầu như không ghi nhận thêm ca lây lan thứ phát. Nếu có biện pháp phòng ngừa phù hợp, đặc biệt là tiêm vắc xin đầy đủ (khi có), nguy cơ mắc bệnh sẽ được giảm đáng kể.

Vị chuyên gia khuyến cáo, người dân không cần hoang mang nhưng nên cảnh giác đúng cách. Để chủ động phòng ngừa, người dân cần tuân thủ vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa sạch, gọt vỏ trái cây, tuyệt đối không ăn quả có dấu hiệu bị động vật cắn và hạn chế uống nước thốt nốt, nhựa cây chà là tươi chưa qua xử lý nhiệt; tránh tiếp xúc gần với dơi hoặc động vật ốm, chết bất thường.