Nghị quyết 57 - Nghĩ xa, làm lớn cho một Việt Nam hùng cường

Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định một cuộc cải cách toàn diện nhằm hình thành mô hình tăng trưởng mới, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, đồng thời đặt nền tảng quản trị quốc gia hiện đại.

Để triển khai Nghị quyết 57 một cách thực chất, lần đầu tiên, Việt Nam thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trực thuộc Bộ Chính trị.

Trong một năm, Thường trực Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc đã tổ chức hơn 30 cuộc họp, ban hành 30 thông báo kết luận và hàng trăm báo cáo phục vụ điều hành. Mỗi cuộc làm việc đều đi sâu phân tích, “mổ xẻ”, tháo gỡ từng điểm nghẽn, xác định trách nhiệm đến từng cá nhân, từng đơn vị, chỉ đạo quyết liệt từng mảng việc.

“Các điểm nghẽn được xác định thông qua việc thu thập các thông tin từ dưới cơ sở cũng như người làm chính sách. Từ đó lập ra cơ chế tổ công tác để xử lý một cách thấu đáo các điểm nghẽn một cách liên ngành. Sau đó sẽ cụ thể hóa bằng các thể chế”, PGS.TS Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội nhận xét.

Hơn 20 vấn đề, điểm nghẽn liên ngành, liên lĩnh vực đã được tháo gỡ, từ thể chế, tài chính; hạ tầng số, dữ liệu; dịch vụ công; công nghệ chiến lược, đến mô hình “3 nhà: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, an ninh mạng và nhân lực số. Thực tiễn cho thấy, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không thể xử lý rời rạc, mà cần một cuộc chuyển đổi sâu rộng, toàn diện của cả hệ thống chính trị.

Cũng bởi tính toàn diện và sự ảnh hưởng sâu rộng đó, Nghị quyết 57 không tách rời, mà liên kết chặt chẽ với các Nghị quyết của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế, xây dựng pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, an ninh năng lượng và phát triển nguồn nhân lực, chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Sự đồng bộ đó tạo thành một hệ mục tiêu thống nhất, để mọi chủ thể cùng hành động, cùng tạo ra kết quả.

Quan điểm chỉ đạo, mục tiêu và các giải pháp được đề ra tại Nghị quyết 57 đã được cụ thể hóa thành 1.298 nhiệm vụ trọng tâm của năm 2025, giao cho từng bộ, ngành, địa phương thực hiện. Các nhiệm vụ đều có các mốc thời gian, theo dõi tiến độ, kiểm đếm kết quả và gắn trách nhiệm của người đứng đầu, với yêu cầu “rõ việc - rõ trách nhiệm - rõ thời hạn - rõ kết quả”.

Đây là lí do Hệ thống thông tin giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 57 ra đời. Hệ thống được thiết kế trên cơ sở Bộ Chỉ số đa tầng, bao gồm nhóm chỉ số chiến lược và nhóm chỉ số tác nghiệp tạo thành một khung thống nhất. Mục tiêu là để đo lường toàn diện, khách quan tiến độ, kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết 57. Ban Chỉ đạo có thể theo dõi tiến độ và mức độ hoàn thành từng nhiệm vụ cụ thể theo thời gian thực từ cấp Trung ương cho tới tận từng xã phường.

“Lần đầu tiên có một Nghị quyết của Bộ Chính trị được ứng dụng công nghệ số để theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện. Từ đó phân bổ nguồn lực, điều chỉnh lại cách làm, gần như không có thời gian chờ, thời gian trễ”, ông Đỗ Công Anh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số - Cơ yếu, Văn Phòng Trung ương Đảng đánh giá.

Nhờ sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Ban Chỉ đạo và nỗ lực của cả hệ thống chính trị, việc triển khai Nghị quyết 57 đã ghi nhận những kết quả rõ nét ngay trong năm đầu tiên triển khai.

Từ 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được vận hành trên cả nước, đánh dấu mốc lịch sử cho một giai đoạn mới. Để thực hiện thành công mô hình này, chuyển đổi số được ví như “hệ thần kinh trung ương”, là cầu nối sống còn giữa tỉnh và xã.

Chuyển đổi số là điều kiện then chốt để triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hiện đã có 18 địa phương đã thực hiện 100% thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính, giúp người dân tiết kiệm được nhiều công sức và thời gian đi lại, chờ đợi, khi họ có thể làm thủ tục tại bất cứ trung tâm dịch vụ công nào gần nhất.

Cho tới nay, 100% công dân Việt Nam đã có mã định danh; hơn 87 triệu căn cước gắn chip được cấp; 67 triệu tài khoản VNeID đã kích hoạt; 50 tiện ích và 12 loại giấy tờ thiết yếu như căn cước công dân, giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm y tế… đã được tích hợp lên ứng dụng VNeID.

Đặc biệt, từ ngày 1/10/2025, người dân thực hiện 25 dịch vụ công thiết yếu không phải nộp giấy tờ, nhờ dữ liệu đã được tích hợp sẵn trên VNeID. Việc triển khai dịch vụ công trực tuyến trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 2.500 tỷ đồng mỗi năm.

Năm 2025, Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), dẫn đầu nhóm nước thu nhập trung bình thấp. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đứng thứ 55 toàn cầu, thứ 5 ASEAN. Năm 2025 cả nước có thêm 42 doanh nghiệp khoa học công nghệ.

Kinh tế tư nhân được thúc đẩy mạnh mẽ, doanh nghiệp tư nhân trở thành lực lượng tiên phong của đổi mới sáng tạo. Dòng vốn tư nhân tăng mạnh khi 2,3 tỷ USD được rót vào 141 thương vụ trong năm. Hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm mở rộng với 72 quỹ.

Ông Gunish Chawla, Giám đốc điều hành Khu vực thương mại, AWS ASEAN đánh giá, hạ tầng số của Việt Nam đã cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng những năm qua. Điều này có được là nhờ các chính sách của Chính phủ cũng như sự đầu tư của khối tư nhân, thúc đẩy kết nối Internet tốc độ cao. Tất cả những điều này sẽ giúp cho cả doanh nghiệp trong và ngoài nước có thể dễ dàng xâm nhập vào thị trường công nghệ Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, năm 2025 hoàn thành giai đoạn “khởi động, chạy đà”, năm 2026 phải chuyển ngay sang “tăng tốc”. Điều quyết định trong giai đoạn này là năng lực tổ chức thực hiện, là kỷ luật hành động, là kết quả đầu ra.

“Mỗi bộ, ngành, địa phương cần chuyển cách làm theo kế hoạch sang cách làm theo mục tiêu và sản phẩm; từ báo cáo tiến độ sang báo cáo về hiệu quả; từ có làm sang phải làm đến nơi, đến chốn, làm đến có kết quả”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.

Triển khai Nghị quyết 57 là quá trình chuyển đổi sâu rộng, tác động tới thể chế, bộ máy và phương thức quản trị của toàn hệ thống. Kết quả cần thời gian để thể chế hóa, vận hành và kiểm chứng, rồi chuyển hóa thành năng suất, giá trị mới cho nền kinh tế.

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Suy ngẫm về tư tưởng "lấy dân làm gốc" nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Bác Hồ

Thông tin tuyên truyền 1 ngày trước

Từ những ngày chuẩn bị giành chính quyền, Bác Hồ đã khẳng định chân lý "Nước lấy dân làm gốc". Với Bác, "gốc" chính là tài dân, lực lượng dân, của dân, lòng dân, quyền dân. Người căn dặn: "Gốc có vững cây mới bền. Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân" (1). Tư tưởng ấy được Bác cụ thể hóa bằng những luận điểm giản dị mà thấm thía: "Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân...Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân (2).Đặc biệt, Bác luôn coi trọng chính quyền cơ sở - cấp gần dân nhất. Bác yêu cầu tổ chức chính quyền phải gọn nhẹ, rõ chức năng, nhiệm vụ, tránh chồng chéo và mỗi cán bộ thực sự là "công bộc của dân". Người chỉ rõ tinh, gọn bộ máy là nhằm xây dựng cơ quan nhà nước hoạt động ngày càng có hiệu lực, hiệu quả, mang lại lợi ích cho đất nước; tránh rườm rà, cồng kềnh, thực hiện chủ trương nhanh, gọn và tiện lợi; góp phần giảm bớt chi phí ngân sách và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.Bác yêu cầu: "…tổ chức còn kềnh càng, thừa người, phải sắp xếp cho gọn gàng, hợp lý…" (3); "Về biên chế - từ các bộ, các ngành và các địa phương, bộ máy đều quá cồng kềnh và càng ngày càng phình ra. Vì vậy mà sinh ra quan liêu, lãng phí" (4). Người phê phán tình trạng bộ máy cồng kềnh, quan liêu, xa rời thực tiễn, coi đó là một trong những nguyên nhân làm giảm sút hiệu quả quản lý và ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân.Những lời dạy của Bác mãi mãi là kim chỉ nam cho công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm. Việc chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa tư tưởng "gần dân, sát dân" của Bác, đồng thời thể hiện rõ tư duy đổi mới trong quản trị xã hội của Đảng, Nhà nước.Sau gần một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu phát huy hiệu quả, mang lại những thay đổi rõ nét trong phương thức phục vụ nhân dân. Chính quyền cấp xã không còn là "mắt xích thụ động" trong guồng máy hành chính mà vươn mình thành thực thể tự chủ: tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm, chủ động kiến tạo và phục vụ nhân dân ngay từ gốc.Người dân giờ đây không còn phải "chạy sở, đợi huyện". Mô hình "Một cửa, một lần, không trung gian" đã xóa nhòa những quãng đường xa, cắt bớt những ngày chờ đợi. Nền tảng số hóa như cánh tay nối dài, hồ sơ trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, làm thủ tục mọi lúc mọi nơi.Có nơi, cán bộ đến tận nhà trả kết quả (mô hình "hai phục vụ" tại xã đảo Minh Châu - Hà Nội) (5); mô hình "Ngày thứ Bảy hành chính lưu động" tại Quảng Ngãi, cán bộ vào tận bản làng vùng sâu để tiếp nhận thủ tục hành chính, hướng dẫn bà con (6). Hình ảnh người cán bộ tận tụy đến từng nhà, từng bản chính là sự cụ thể hóa sinh động nhất lời Bác dạy "Việc lợi cho dân, ta phải hết sức làm; việc hại đến dân, ta phải hết sức tránh".Tại phường An Hải (Hải Phòng), người dân có thể đến bất cứ đơn vị hành chính nào trên địa bàn để giải quyết thủ tục (7); tại phường Hạc Thành (Thanh Hóa), phần lớn hồ sơ được giải quyết trước hạn. Ở Nghệ An (xã Sơn Lâm), ngày trước chuyển nhượng đất cho con phải chạy xe 20km lên huyện, nay chỉ còn chưa đầy 20 phút tại trụ sở xã (8).Tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp về dịch vụ công, thủ tục hành chính tăng lên rõ rệt. Tại Hà Nội tỷ lệ này đạt gần 99% (9), Khánh Hòa 88,24% (10), Hải Phòng 90% hồ sơ trước hạn. Đặc biệt, tại Đặc khu Phú Quý (Lâm Đồng) có tới 99,94% hồ sơ giải quyết đúng hạn. Tại Đà Nẵng, kết quả khảo sát ghi nhận hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã hiệu quả, đáp ứng đúng mục tiêu, yêu cầu (11). Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh/thành khác đang tổ chức thăm dò dư luận đối với hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp (12).Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi còn gặp những khó khăn, vướng mắc nhất định. Áp lực công việc của cán bộ, công chức cấp xã tăng lên đáng kể. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở nhiều nơi vừa thừa vừa thiếu. Nhiều cán bộ không có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực được phân công, đặc biệt thiếu cán bộ có chuyên môn về công nghệ thông tin, chuyển đổi số.Hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Một số lĩnh vực chưa có quy trình, thủ tục được ban hành kịp thời. Một bộ phận cán bộ còn lúng túng, làm việc cầm chừng. Chế độ phụ cấp chưa theo kịp, ảnh hưởng nhất định đến tâm tư và sự gắn bó lâu dài của đội ngũ cán bộ cơ sở.Để lời Bác dạy thấm sâu hơn nữa, thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế phân cấp, phân quyền một cách rõ ràng - rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã, coi đây là khâu đột phá. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, giúp giảm thời gian và chi phí, đồng thời tăng tính minh bạch, chống tiêu cực.Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò của nhân dân trong giám sát hoạt động của chính quyền cơ sở, bởi như Bác đã dạy: "Dân chúng trăm tai nghìn mắt vẫn có nhiều ý kiến thông minh, có thể giúp cho các chú tiến bộ hơn... Công tác gì muốn làm tốt đều phải coi trọng ý kiến của nhân dân" (13).Cùng với đó, cần tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân theo chuẩn mực "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư" - đó chính là nền tảng vững chắc để cán bộ cơ sở vượt qua áp lực.Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, chúng ta không chỉ dâng lên Người những lời ca, những bông hoa tươi thắm, mà còn dâng lên những thành quả cách hành chính - một nền hành chính thực sự của dân, do dân và vì dân. Và quan trọng hơn cả, đó là một thông điệp xuyên suốt: Cải cách bộ máy không phải đích đến mà chỉ là phương tiện để phục vụ nhân dân, để dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Ghi chú:1 Nguyễn Thanh Tú (2026), Tư tưởng lấy dân làm gốc của Bác Hồ soi sáng hôm nay, https://www.hcmcpv.org.vn, ngày 10/2/2026.2 Bùi Đình Phong (2020), Tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc” soi sáng công tác dân vận hiện nay, https://hochiminh.vn, ngày 13/10/2020.3 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 7, Nxb.CTQG-ST, Hà Nội, 2011, tr.432.4 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 13, Nxb.CTQG-ST, Hà Nội, 2011, tr.314.5 Báo Hà Nội online (2026), Hà Nội triển khai chính quyền hai cấp gần dân, minh bạch, hiệu quả, https://hanoionline.vn, tháng 11/2025.6 Chu Thanh Vân (2026), Tiếp tục gỡ nút thắt để chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động thông suốt, https://www.vietnamplus.vn, ngày 3/5/2026.7,8 Báo Nhân Dân điện tử (2026), Chính quyền địa phương hai cấp: Bước chuyểnđể phục vụ người dân tốt hơn, https://special.nhandan.vn, Truy cập ngày 7/5/2026.9 Huy Kiên, Lê Hải (2026), Nâng cao chất lượng cải cách hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp, https://hanoi.gov.vn, ngày 7/4/2026.10 Nguyễn Vũ (2026), Cải thiện SIPAS, hướng tới “rất hài lòng”, https://baokhanhhoa.vn, ngày 4/5/2026.11 Hàn Giang (2026), Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Nhìn từ hiệu quả cung cấp dịch vụ hành chính công, https://baodanang.vn, ngày 7/5/2026.12 Tiến Long (2026), TP.HCM lấy ý kiến người dân về hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, https://tuoitre.vn, ngày 6/5/2026.13 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 15, Nxb.CTQG-ST, Hà Nội, 2011, tr.668.vov.vn🔗Xem link nguồn